Cập nhật chính sách thuế, kiểm toán và Thuế tối thiểu toàn cầu tại Việt Nam
Bản tin tháng 10/2025 của JPA Vietnam tổng hợp các thay đổi quan trọng liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán độc lập, quy định Thuế tối thiểu toàn cầu và các điểm mới của Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
Các cập nhật trong tháng 10/2025 có thể tác động đến nghĩa vụ tuân thủ, quản trị thuế, kế hoạch đầu tư và báo cáo tài chính của doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp thuộc tập đoàn đa quốc gia, đơn vị được kiểm toán bắt buộc và doanh nghiệp đang xem xét ưu đãi thuế TNDN.
Nội dung chính
Nghị định số 228/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán độc lập
Ngày 18/08/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 228/2025/NĐ-CP, bãi bỏ cụm từ “kiểm toán độc lập” trong Nghị định số 41/2018/NĐ-CP. Nghị định mới được xem là một bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý về kiểm toán độc lập, với nhiều cập nhật đáng chú ý đối với doanh nghiệp kiểm toán và đơn vị được kiểm toán.
| Nội dung | Nghị định 41/2018/NĐ-CP Trước ngày 18/08/2025 | Nghị định 228/2025/NĐ-CP Từ ngày 18/08/2025 |
|---|---|---|
| Hiệu lực thi hành | Có hiệu lực từ ngày 01/05/2018. | Có hiệu lực từ ngày 18/08/2025; bãi bỏ cụm từ “kiểm toán độc lập” trong Nghị định 41/2018/NĐ-CP. |
| Đối tượng áp dụng | Áp dụng cho tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hành vi vi phạm, bao gồm doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam, doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện, tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán và cơ sở đào tạo kiểm toán. | Tiếp tục áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hành vi vi phạm, bao gồm doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam, tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán và cơ sở đào tạo về kiểm toán. |
| Thời hiệu xử phạt | 01 năm kể từ thời điểm phát hiện hoặc thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. | 05 năm kể từ ngày người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện hoặc ngày chấm dứt hành vi vi phạm. |
| Hình thức xử phạt | Cảnh cáo, phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán trong thời gian từ 01 đến 24 tháng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm. | Cảnh cáo, phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán từ 03 đến 06 tháng; tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán từ 01 đến 12 tháng; tịch thu tang vật vi phạm hành chính. |
| Mức phạt tiền tối đa | Cá nhân: 50.000.000 đồng; tổ chức: 100.000.000 đồng. | Cá nhân: 1.000.000.000 đồng; tổ chức: 2.000.000.000 đồng. |
Điểm cần lưu ý đối với đơn vị được kiểm toán
Điều 27
Đơn vị được kiểm toán có thể bị phạt từ 20 triệu đến 50 triệu đồng nếu thuê doanh nghiệp kiểm toán không được phép thực hiện kiểm toán, thuê doanh nghiệp không đủ điều kiện cung cấp dịch vụ kiểm toán hoặc không thực hiện kiểm toán bắt buộc đối với báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán dự án.
Điều 28
Đơn vị bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm cần đảm bảo hợp đồng kiểm toán có đầy đủ nội dung, được ký đúng thời hạn và không ký sau khi cuộc kiểm toán đã được thực hiện. Mức phạt có thể từ 5 triệu đến 60 triệu đồng kèm biện pháp khắc phục.
Điều 29
Đơn vị được kiểm toán phải hợp tác đầy đủ, trung thực trong quá trình kiểm toán. Giải trình không đầy đủ hoặc chậm trễ có thể bị phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Vi phạm nghiêm trọng
Các hành vi như hối lộ, cản trở hoặc che giấu sai phạm tài chính có thể bị phạt đến 200 triệu đồng, hoặc 400 triệu đồng nếu tái phạm. Đơn vị có lợi ích công chúng bị áp dụng mức phạt gấp đôi đối với hành vi tương tự.
Nghị định số 236/2025/NĐ-CP về Thuế tối thiểu toàn cầu
Ngày 29/08/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 236/2025/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo Nghị quyết số 107/2023/QH15, nhằm triển khai Quy tắc Chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (GloBE) trong khuôn khổ Trụ cột Hai của OECD. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/10/2025.
QDMTT
Thuế tối thiểu nội địa đạt chuẩn áp dụng đối với các đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia nước ngoài tại Việt Nam.
IIR
Quy tắc tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu áp dụng đối với các tập đoàn đa quốc gia Việt Nam và các đơn vị hợp thành ở nước ngoài.
Đối tượng áp dụng
Người nộp thuế tại Việt Nam thuộc phạm vi áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu khi đồng thời là đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia và tập đoàn ghi nhận doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên trong ít nhất 02 trong 04 năm tài chính liền kề trước năm tài chính hiện tại, trừ các trường hợp được loại trừ theo quy định.
Nghĩa vụ hành chính và hồ sơ kê khai
| Yêu cầu | Hạn nộp | Mẫu biểu/Hồ sơ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Danh sách các đơn vị hợp thành và thông báo đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai | FYE + 30 ngày | Mẫu số 01/TB-ĐVHT | Hạn nộp được tính từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao. |
| Đăng ký mã số thuế | FYE + 90 ngày | Mẫu số 01/TB-ĐKTĐ-ĐVHT | Có thể nộp trực tiếp, qua bưu điện hoặc qua cổng thông tin điện tử. |
| Tờ khai thông tin theo quy định về Thuế tối thiểu toàn cầu | FYE + 12 tháng | Mẫu số 01/TKTT-IIR hoặc 01/TKTT-QDMTT | Năm đầu tiên có thể áp dụng thời hạn 18 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao. |
| Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung | FYE + 12 tháng | Mẫu số 01/TNDN-IIR hoặc 01/TNDN-QDMTT | Hồ sơ cần được lập riêng cho từng nhóm đơn vị hợp thành, liên doanh và tập đoàn liên quan theo quy định. |
| Bản thuyết minh giải trình chênh lệch do khác biệt giữa các chuẩn mực kế toán tài chính | Theo quy định sở tại | Mẫu số 01/TM và hồ sơ liên quan | Có thể yêu cầu báo cáo số liệu tài chính hợp nhất và báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao tùy trường hợp. |
Giảm trừ trách nhiệm trong giai đoạn chuyển tiếp
Việt Nam ban hành quy định giảm trừ trách nhiệm cho các năm tài chính bắt đầu trước hoặc vào ngày 31/12/2026, nhưng không bao gồm các năm tài chính kết thúc sau ngày 30/06/2028. Trong giai đoạn chuyển tiếp, một số hành vi như nộp muộn thông báo, chậm nộp hồ sơ đăng ký thuế trong giới hạn nhất định, khai sai không làm thiếu số thuế phải nộp hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá hạn trong một số trường hợp có thể không bị xử phạt vi phạm hành chính.
Quy tắc “một khi không áp dụng, sẽ không được áp dụng cho các năm tiếp theo” quy định rằng nếu tập đoàn đa quốc gia không áp dụng cơ chế giảm trừ trách nhiệm trong một năm tài chính, tập đoàn sẽ không đủ điều kiện áp dụng giảm trừ trách nhiệm dựa trên CbCR trong năm tiếp theo.
Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15
Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 chính thức áp dụng các mức thuế suất thuế TNDN mới từ ngày 01/10/2025, đồng thời điều chỉnh phạm vi áp dụng ưu đãi thuế và bổ sung một số ngành nghề được hưởng ưu đãi.
Thuế suất phổ thông 20%
Áp dụng cho hầu hết doanh nghiệp.
Thuế suất ưu đãi 15%
Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.
Thuế suất ưu đãi 17%
Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.
Ngày áp dụng
Các mức thuế suất mới chính thức áp dụng từ ngày 01/10/2025.
Các trường hợp không áp dụng thuế suất ưu đãi 15% và 17%
- Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn; chuyển nhượng bất động sản, trừ nhà ở xã hội theo quy định; chuyển nhượng dự án đầu tư, quyền tham gia dự án đầu tư, quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh ở ngoài Việt Nam.
- Thu nhập từ hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí, tài nguyên quý hiếm khác và khoáng sản.
- Thu nhập từ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ một số dự án sản xuất, lắp ráp ô tô, tàu bay, du thuyền và lọc hóa dầu.
- Doanh nghiệp là công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết không đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất.
Ngành nghề bổ sung được hưởng ưu đãi thuế TNDN
- Sản xuất sản phẩm an toàn thông tin mạng và cung cấp dịch vụ an toàn thông tin mạng đáp ứng điều kiện theo pháp luật.
- Sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số trọng điểm; sản xuất thiết bị điện tử; nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói và kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn; xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo.
- Sản xuất quốc phòng, an ninh; sản xuất sản phẩm động viên công nghiệp; sản xuất sản phẩm công nghiệp hóa chất trọng điểm và cơ khí trọng điểm.
- Sản xuất, lắp ráp ô tô; sản xuất sản phẩm công nghệ số khác.
- Đầu tư kinh doanh cơ sở kỹ thuật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ sở ươm tạo doanh nghiệp nhỏ và vừa, khu làm việc chung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.
Một số thay đổi nổi bật
| Nội dung | Điểm mới cần lưu ý |
|---|---|
| Quy mô vốn đầu tư tối thiểu của dự án sản xuất | Tăng quy mô tối thiểu lên 12.000 tỷ đồng, giải ngân không quá 5 năm và công nghệ sử dụng phải đáp ứng yêu cầu theo quy định của pháp luật về đầu tư. |
| Ưu đãi theo tiêu chí địa bàn | Ưu đãi địa bàn không còn áp dụng cho khu công nghiệp thông thường. |
| Chi phí không được trừ | Bổ sung khoản chi không đáp ứng điều kiện chi hoặc nội dung chi theo pháp luật chuyên ngành; chi phí lãi vay vốn sản xuất kinh doanh từ đối tượng không phải tổ chức tín dụng vượt mức theo Bộ luật Dân sự. |
Tải xuống Bản tin đầy đủ
Tải phiên bản PDF đầy đủ của Bản tin Thuế & Pháp lý tháng 10/2025 để thuận tiện lưu trữ, chia sẻ nội bộ hoặc tham khảo khi cần.
Doanh nghiệp cần tư vấn về thuế và tuân thủ tại Việt Nam?
JPA Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp trong các lĩnh vực tư vấn thuế, kế toán, kiểm toán, tuân thủ, chuyển giá, Thuế tối thiểu toàn cầu và tư vấn kinh doanh, giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro và thích ứng với các thay đổi pháp lý tại Việt Nam.
Dịch vụ của chúng tôi
Liên hệ JPA Vietnam
Văn phòng TP. Hồ Chí Minh
Số 06 – 07 Đường Phan Tôn, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: +84 28 2245 8787
Email: clientcare@jpa.vn
Website: www.jpa.vn
Nội dung trên chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không thay thế cho ý kiến tư vấn chuyên môn áp dụng cho từng trường hợp cụ thể.



