Tóm tắt nội dung
Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC thiết lập khung pháp lý mới về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử từ ngày 01/07/2026, đồng thời thay thế các quy định trước đây tại Nghị định 123/2020, Nghị định 70/2025 và Thông tư 32/2025.
01. Lược đồ văn bản
Ngày 30/06/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Cùng ngày, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn thực hiện.
19/10/2020
Nghị định 123/2020/NĐ-CP đặt nền tảng pháp lý cho hóa đơn, chứng từ điện tử.
20/06/2022
Nghị định 41/2022/NĐ-CP bổ sung cơ chế cho nhà cung cấp nước ngoài tự nguyện sử dụng hóa đơn điện tử.
20/03/2025
Nghị định 70/2025/NĐ-CP mở rộng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
30/06/2026
Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC cải cách toàn diện khung pháp lý, hiệu lực từ 01/07/2026.
Văn bản được thay thế: Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC.
02. So sánh khung pháp lý cũ và mới
| Nội dung | Quy định trước đây | Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
|---|---|---|
| Quy định chung | Theo Luật Quản lý thuế 2019; bảo quản và chuyển đổi còn tách rời. | Cập nhật theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15; bổ sung cơ chế khen thưởng tố giác và hợp nhất quy định. |
| Hóa đơn điện tử | Chưa có nhóm miễn trừ tập trung; tiền đặt cọc dịch vụ thường phải lập hóa đơn. | Bổ sung 8 nhóm miễn hóa đơn điện tử; loại trừ tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự; bổ sung cơ chế xử lý sự cố. |
| Chứng từ điện tử | Quy định kết nối dữ liệu còn phân tán; chưa có cơ chế miễn phí. | Bổ sung cơ chế kết nối dữ liệu và miễn phí dịch vụ cho hộ kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ tại địa bàn khó khăn. |
| Tra cứu, chia sẻ dữ liệu | Chưa có cơ chế khen thưởng người tố giác. | Khen thưởng người tiêu dùng tố giác bán hàng không xuất hóa đơn, tối đa 10 triệu đồng/vụ. |
| Điều khoản thi hành | Mốc hiệu lực và chuyển tiếp riêng lẻ. | Hiệu lực từ 01/07/2026; hóa đơn giấy đặt in chấm dứt ngay; biên lai giấy dùng đến hết 31/12/2026. |
03. Những điểm mới của Nghị định 254/2026/NĐ-CP
1. Mở rộng đối tượng sử dụng hóa đơn điện tửTổ chức nước ngoài kinh doanh qua nền tảng số tại Việt Nam có thể tự nguyện đăng ký; bổ sung chứng khoán, tài sản mã hóa và sàn giao dịch các-bon.
2. Siết quản lý hộ và cá nhân kinh doanhDoanh thu trên 1 tỷ đồng/năm hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu phải sử dụng hóa đơn điện tử phù hợp.
3. Bổ sung 8 trường hợp không phải lập hóa đơn điện tửÁp dụng cho một số giao dịch bất động sản, nội dung số, đại lý, tài chính, góp vốn và điều chuyển tài sản nội bộ.
4. Nới thời điểm lập hóa đơnMột số dịch vụ đặc thù được phép lập chậm hơn; tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự không phải lập hóa đơn ngay.
5. Hạn chế giá trị hóa đơn thiếu thông tin người muaCó thể không được dùng để hạch toán chi phí hoặc khấu trừ thuế.
6. Mở rộng ủy nhiệm lập hóa đơnHộ và cá nhân kinh doanh có thể ủy nhiệm bên thứ ba, kể cả sàn thương mại điện tử, lập hóa đơn thay.
7. Cơ chế khuyến khích và khen thưởngNgân sách tối đa 150 tỷ đồng/năm cho chương trình khuyến khích lấy hóa đơn và tố giác vi phạm.
8. Xử lý sự cố hệ thống cấp mãChuyển sang hệ thống dự phòng thay vì hóa đơn đặt in.
04. Các nhóm giao dịch được miễn hóa đơn điện tử
- Hộ, cá nhân lập bảng kê thu mua nông, lâm và thủy sản.
- Cho thuê bất động sản; dịch vụ nội dung số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài.
- Đại lý xổ số, bảo hiểm và bán hàng đa cấp đã được khấu trừ thuế tại nguồn.
- Tái bảo hiểm, nhận tiền gửi, bán nợ, giao dịch ngoại tệ và phái sinh.
- Góp vốn bằng tài sản vào tổ chức kinh tế.
- Điều chuyển tài sản nội bộ; chia, tách, sáp nhập doanh nghiệp.
- Cho mượn máy móc, thiết bị phục vụ gia công, không thu tiền.
- Hàng hóa dùng tiếp tục sản xuất nội bộ; bồi thường, tiền thưởng không liên quan đến bán hàng.
05. Thời điểm xuất hóa đơn
| Trường hợp | Thời điểm lập hóa đơn từ 01/07/2026 |
|---|---|
| Bán hàng hóa | Khi chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng cho người mua, không phụ thuộc việc đã thu tiền hay chưa. |
| Xuất khẩu hàng hóa | Chậm nhất không quá ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày hàng hóa được thông quan. |
| Cung cấp dịch vụ | Khi hoàn thành dịch vụ; nếu thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp thì lập tại thời điểm thu tiền, trừ tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự. |
Điểm đáng chú ý: Quy định mới đồng bộ thời điểm lập hóa đơn đối với khoản đặt cọc với Bộ luật Dân sự và áp dụng cho mọi loại hình dịch vụ.
06. Những điểm mới của Thông tư 91/2026/TT-BTC
Siết điều kiện đăng ký và ngừng sử dụng hóa đơnĐịa chỉ không rõ ràng, căn hộ chung cư không đủ điều kiện hoặc dữ liệu dân cư không khớp có thể dẫn đến tạm ngừng sử dụng hóa đơn.
Đơn giản hóa xử lý hóa đơn lập saiNếu sai tên, địa chỉ hoặc số tiền bằng chữ nhưng đúng mã số thuế, số tiền và thuế suất thì chỉ cần thông báo.
Kéo dài thời hạn giải trìnhThời hạn bổ sung thông tin và tài liệu được nâng lên 3 ngày.
07. Tiêu chí và phân loại rủi ro
Tiêu chí xác định người nộp thuế rủi ro cao
- Chủ sở hữu hoặc người đại diện có kết luận gian lận, mua bán hóa đơn.
- Thuộc danh sách giao dịch đáng ngờ theo pháp luật phòng, chống rửa tiền.
- Địa chỉ trụ sở không cụ thể hoặc tại căn hộ chung cư không được phép kinh doanh.
- Người đại diện hoặc chủ sở hữu có mã số thuế ở trạng thái rủi ro hoặc có vi phạm về thuế, hóa đơn.
- Có dấu hiệu rủi ro khác do cơ quan thuế xác định.
Ba nhóm xử lý
Ngừng ngay, không cảnh báo trướcÁp dụng với trường hợp mã số thuế chấm dứt, không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cưỡng chế nợ thuế hoặc có hành vi nghiêm trọng.
Tạm ngừng có thời hạn giải trìnhÁp dụng khi thuộc tiêu chí rủi ro cao hoặc dữ liệu dân cư chưa khớp.
Tạm ngừng theo yêu cầu của người nộp thuếÁp dụng khi chủ động tạm ngừng hoặc thay đổi ngành nghề.
08. Các mốc thời gian cần lưu ý
01/07/2026
Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC có hiệu lực; Thông tư 32/2025/TT-BTC hết hiệu lực; hóa đơn giấy đặt in chưa sử dụng phải tiêu hủy.
31/12/2026
Hạn cuối sử dụng biên lai giấy đặt in hoặc tự in còn tồn.
01/01/2027
Bắt buộc chuyển hoàn toàn sang biên lai điện tử; biên lai giấy chưa sử dụng phải tiêu hủy.
Cần hỗ trợ về hóa đơn điện tử và tuân thủ thuế?
JPA Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát quy trình lập hóa đơn, đánh giá rủi ro, cập nhật chính sách nội bộ và triển khai các yêu cầu mới.
