JPA Vietnam · Tax & Legal Update
Nghị định 252/2026/NĐ-CP cùng các Thông tư hướng dẫn tạo ra một đợt cập nhật rộng về quản lý thuế, tăng cường dữ liệu kết nối, thủ tục điện tử, quản lý TMĐT và phân loại tuân thủ theo rủi ro.
01.Tổng quan khung pháp lý
Nghị định số 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế mới. Nghị định được ban hành ngày 30/06/2026, có hiệu lực từ 01/07/2026 và đi kèm các Thông tư 86, 89, 90 và 94/2026/TT-BTC.
Khung quy định mới cập nhật đồng thời về đăng ký thuế, khai thuế, quản lý thuế trên nền tảng số, quản lý nợ và cưỡng chế thuế, giao dịch điện tử, thủ tục thuế hải quan, quản lý tuân thủ và rủi ro.
02.Đăng ký thuế và khai thuế
Đăng ký thuế
Thời hạn đăng ký lần đầu nhìn chung là 10 ngày kể từ sự kiện làm phát sinh nghĩa vụ đăng ký. Thay đổi thông tin đăng ký thuế thông thường phải được thông báo trong 10 ngày làm việc; một số thông tin cá nhân có thời hạn riêng.
Thời hạn khai thuế
Một số mốc chính gồm ngày 20 của tháng tiếp theo đối với khai tháng; ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo đối với khai quý; cùng các thời hạn riêng cho khai năm và quyết toán.
Khai bổ sung
Hồ sơ khai thuế có sai sót nhìn chung được khai bổ sung trong thời hạn 5 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ, trừ các trường hợp thuộc phạm vi, thời kỳ điều tra theo quy định.
Thêm 6 trường hợp không phải nộp hồ sơ
Nghị định bổ sung các trường hợp được miễn nộp hồ sơ khai thuế, trong đó có một số tháng không phát sinh khấu trừ thuế nhà thầu và trường hợp cơ quan thuế đã có đủ dữ liệu kết nối để xác định nghĩa vụ.
03.Quản lý thuế trên sàn TMĐT và nền tảng số
Nghị định 252 tăng cường quản lý đối với nhà cung cấp nước ngoài và các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử, nền tảng số.
Cung cấp dữ liệu
Sàn TMĐT phải lưu trữ và cung cấp thông tin định danh người bán, dữ liệu giao dịch kinh doanh và dữ liệu phục vụ quản lý thuế bằng phương thức điện tử.
Khấu trừ và nộp thay
Chủ sở hữu sàn thuộc diện áp dụng phải thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh theo quy định.
Nhà cung cấp nước ngoài
Khung thủ tục bao gồm đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế trực tiếp và ủy quyền thực hiện nghĩa vụ thuế đối với nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam.
Đăng ký thuế trong kinh tế số
Thông tư 90 bổ sung quy định cho cá nhân không cư trú kinh doanh trên sàn TMĐT, chủ quản nền tảng trong nước có nghĩa vụ khấu trừ nộp thay và đối tượng Thuế tối thiểu toàn cầu.
04.Quản lý nợ thuế và cưỡng chế thuế
Khung mới mở rộng phạm vi quản lý nợ thuế, đồng thời siết chặt việc xử lý người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
| Nội dung | Điểm cần lưu ý |
|---|---|
| Tạm hoãn xuất cảnh | Bổ sung một số trường hợp liên quan đến chủ sở hữu hưởng lợi/người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có nợ thuế quá hạn và cá nhân nước ngoài chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế. |
| Không hoạt động tại địa chỉ đăng ký | Đối với người nộp thuế đã được cơ quan thuế xác định và thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, thời hạn áp dụng theo điều kiện của Nghị định 252 được điều chỉnh từ 30 ngày lên 120 ngày. |
| Biện pháp cưỡng chế | Bao gồm trích tiền/phong tỏa tài khoản, khấu trừ lương hoặc thu nhập, dừng thủ tục hải quan, ngừng sử dụng hóa đơn, thu tiền/tài sản do bên thứ ba nắm giữ, kê biên tài sản, yêu cầu phá sản và thu hồi đăng ký kinh doanh. |
| Hóa đơn theo từng lần phát sinh | Trong trường hợp đáp ứng điều kiện, người nộp thuế đang bị cưỡng chế có thể đề nghị sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh, kèm yêu cầu nộp ngay một phần nợ thuế theo giá trị hóa đơn. |
05.Một số điểm mới khác
Công khai thông tin người nộp thuế
Nghị định làm rõ nội dung, phương thức và nguyên tắc công khai, bao gồm yêu cầu chỉ công khai ở mức tối thiểu cần thiết và tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Ưu tiên cho người nộp thuế tuân thủ
Người nộp thuế đáp ứng điều kiện có thể được ưu tiên về quy trình tự động, thời gian xử lý, kiểm tra từ xa, dịch vụ hỗ trợ và một số cơ chế liên quan đến giao dịch liên kết.
06.Điểm lưu ý tại các Thông tư hướng dẫn
Thông tư 86/2026/TT-BTC
Cập nhật quản lý thuế trong lĩnh vực hải quan, gồm hàng hóa XNK qua TMĐT, khai bổ sung, thời hạn nộp thuế trong trường hợp đặc thù, tiền chậm nộp, gia hạn và hệ thống biểu mẫu mới.
Thông tư 89/2026/TT-BTC
Cập nhật giao dịch thuế điện tử, tiêu chí phân loại người nộp thuế, một số biểu mẫu khai thuế và quy định khai/quyết toán TNCN. Hồ sơ điện tử được thực hiện qua các hệ thống dịch vụ công và hệ thống thuế có kết nối.
Thông tư 90/2026/TT-BTC
Cập nhật đăng ký thuế, bộ biểu mẫu mới và mở rộng phạm vi đối với các chủ thể kinh tế số, tổ chức khấu trừ nộp thay và người nộp Thuế tối thiểu toàn cầu.
Thông tư 94/2026/TT-BTC
Mở rộng từ “quản lý rủi ro” sang “quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro”. Mức độ tuân thủ được đánh giá theo 4 mức và 28 tiêu chí; mức rủi ro được đơn giản hóa thành cao, trung bình, thấp để hệ thống tự động phân luồng.
07.Doanh nghiệp cần chuẩn bị
- Chuẩn hóa dữ liệu và quản trị thuế: hoàn thiện kiểm soát nội bộ, dữ liệu kế toán, hóa đơn điện tử và chứng từ để sẵn sàng kết nối, chia sẻ dữ liệu.
- Rà soát hoạt động TMĐT: xác định quy trình khấu trừ, khai thay, nộp thay và lưu trữ thông tin người bán.
- Kiểm soát nghĩa vụ và nợ thuế: theo dõi sát thời hạn khai, nộp thuế và các khoản nợ để hạn chế rủi ro cưỡng chế.
- Cập nhật thông tin đăng ký thuế: đặc biệt là thông tin tài khoản ngân hàng, bảo đảm dữ liệu chính xác và thống nhất.
- Đẩy mạnh giao dịch thuế điện tử: nâng cấp hệ thống CNTT, chữ ký số và quy trình đăng ký, khai, nộp thuế điện tử.
- Theo dõi phân loại tuân thủ: chủ động quản trị các tiêu chí tuân thủ và rủi ro để duy trì trạng thái tốt trên hệ thống thuế.
Điểm cần nhớ: Nghị định 252 và các Thông tư hướng dẫn cho thấy quản lý thuế đang chuyển mạnh sang mô hình dựa trên dữ liệu kết nối, thủ tục điện tử và phân loại rủi ro. Chất lượng dữ liệu và tính đúng hạn của nghĩa vụ thuế ngày càng trở thành một phần cốt lõi của quản trị thuế doanh nghiệp.
JPA Vietnam có thể hỗ trợ
JPA Vietnam sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp rà soát đăng ký thuế, khai thuế, nghĩa vụ TMĐT, nợ thuế, giao dịch thuế điện tử và tác động của cơ chế quản lý tuân thủ – rủi ro mới.
Contact JPA VietnamTÓM TẮT BÀI VIẾT VỚI AI:
