Bản tin Thuế | Tháng 06/2026
Bản tin Thuế Việt Nam – Tháng 06/2026
JPA Vietnam cập nhật những điểm mới đáng chú ý của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, bao gồm trợ cấp hưu trí xã hội, mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, chế độ BHXH tự nguyện, điều kiện hưởng lương hưu và quản lý thu, đóng BHXH.
Nội dung chính
01. Bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội02. Chế độ cho NLĐ chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu03. Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc04. Chế độ ốm đau, thai sản cho người hoạt động không chuyên trách05. Bổ sung chế độ thai sản vào BHXH tự nguyện06. Giảm điều kiện hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm07. Khuyến khích bảo lưu thời gian đóng BHXH08. Bảo hiểm hưu trí bổ sung09. Quyền BHXH cho lao động Việt Nam ở nước ngoài và lao động nước ngoài tại Việt Nam10. Nâng cao hiệu quả đầu tư Quỹ BHXH11. Mức tham chiếu thay cho mức lương cơ sở12. Quản lý thu, đóng BHXH13. Điều chỉnh chế độ BHXH bảo vệ tốt hơn quyền lợi NLĐTải bản tin đầy đủ
01.Bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội để hình thành hệ thống BHXH đa tầng
Luật BHXH 2024 bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội do ngân sách nhà nước bảo đảm, kế thừa và phát triển từ chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng đối với người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.
Giảm độ tuổi hưởng
Độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội giảm xuống 75 tuổi, thấp hơn 5 tuổi so với ngưỡng hiện hành. Người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo cũng được xem xét theo quy định.
Bảo đảm quyền lợi đi kèm
Người hưởng trợ cấp được ngân sách nhà nước đóng BHYT. Khi qua đời, tổ chức hoặc cá nhân lo mai táng được nhận hỗ trợ chi phí mai táng theo quy định pháp luật về người cao tuổi.
02.Bổ sung chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu
Quy định mới tăng sự liên kết giữa tầng trợ cấp hưu trí xã hội và BHXH cơ bản, áp dụng cho người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng đóng BHXH chưa đủ 15 năm và không muốn nhận BHXH một lần.
| Đặc điểm | Luật BHXH 2014 | Luật BHXH 2024 |
|---|---|---|
| Đối tượng | Không có chế độ trợ cấp hằng tháng cho nhóm này. | Người đủ tuổi nghỉ hưu, đóng BHXH chưa đủ 15 năm và không muốn rút BHXH một lần. |
| Quyền lợi BHYT | Không được đóng BHYT miễn phí trong giai đoạn này. | Được ngân sách nhà nước đóng BHYT trong suốt thời gian hưởng trợ cấp. |
| Nguồn chi trả | Người lao động tự lo liệu hoặc nhận BHXH một lần. | Chi trả từ quỹ BHXH dựa trên số tiền đã đóng của người lao động. |
| Quyền lợi thân nhân | Không có chế độ mai táng phí cho nhóm này. | Khi qua đời, thân nhân được hưởng trợ cấp một lần và trợ cấp mai táng nếu đủ điều kiện. |
03.Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Luật BHXH 2024 mở rộng phạm vi bao phủ an sinh xã hội đến nhiều nhóm lao động trước đây chưa thuộc diện bắt buộc.
| Nhóm đối tượng | Luật BHXH 2014 | Luật BHXH 2024 |
|---|---|---|
| Hợp đồng lao động xác định thời hạn | HĐLĐ từ đủ 03 tháng trở lên. | HĐLĐ từ đủ 01 tháng trở lên. |
| Chủ hộ kinh doanh | Chưa thuộc đối tượng bắt buộc. | Bắt buộc đối với hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh. |
| Người quản lý DN/HTX không lương | Chưa thuộc đối tượng bắt buộc. | Bắt buộc. |
| Người hoạt động không chuyên trách | Chỉ cấp xã. | Mở rộng thêm cấp thôn, tổ dân phố. |
| Dân quân thường trực | Chưa thuộc đối tượng bắt buộc. | Bắt buộc. |
| Người làm việc không trọn thời gian | Chưa quy định cụ thể. | Bắt buộc nếu thu nhập bằng hoặc cao hơn mức lương căn cứ đóng BHXH thấp nhất. |
04.Bổ sung chế độ ốm đau, thai sản đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã
Điểm mới: Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã trước đây chủ yếu hưởng hai chế độ hưu trí và tử tuất. Luật BHXH 2024 bổ sung quyền thụ hưởng chế độ ốm đau và thai sản cho nhóm đối tượng này.
05.Bổ sung chế độ thai sản vào chính sách BHXH tự nguyện
Đối tượng
Lao động nữ tham gia BHXH tự nguyện sinh con; lao động nam tham gia BHXH tự nguyện có vợ sinh con.
Điều kiện
Có thời gian đóng BHXH từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh con.
Mức trợ cấp
Trợ cấp thai sản 02 triệu đồng cho mỗi con, do ngân sách nhà nước bảo đảm và có thể được điều chỉnh theo từng thời kỳ.
06.Giảm điều kiện thời gian tham gia BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm
Thay đổi này giúp gia tăng cơ hội hưởng lương hưu cho người tham gia BHXH. Người có thời gian đóng dài hơn vẫn được hưởng tỷ lệ lương hưu cao hơn theo quy định.
- Điều kiện số năm đóng BHXH tối thiểu giảm từ 20 năm xuống 15 năm.
- Điều kiện tuổi hưởng lương hưu được thống nhất với Bộ luật Lao động 2019.
- Nam đóng BHXH từ 15 đến dưới 20 năm: 15 năm tương ứng 40%, mỗi năm đóng thêm tăng 1%, 20 năm tương ứng 45%.
- Mỗi năm đóng tại Việt Nam dưới 15 năm theo điều ước quốc tế được tính bằng 2,25%.
07.Khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu thay vì nhận BHXH một lần
Luật BHXH 2024 bổ sung quy định gia tăng quyền lợi và tính hấp dẫn để người lao động tiếp tục bảo lưu thời gian đóng. Khi tiếp tục tham gia, người lao động có cơ hội hưởng các chế độ với mức cao hơn, điều kiện hưởng lương hưu thuận lợi hơn, được Quỹ BHXH đóng BHYT trong thời gian hưởng lương hưu và được ngân sách nhà nước đóng BHYT trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng nếu đủ điều kiện.
08.Bổ sung quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung
Bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình tự nguyện theo nguyên tắc thị trường, bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc. Quỹ được hình thành từ đóng góp của người sử dụng lao động hoặc của cả người sử dụng lao động và người lao động.
Ý nghĩa
Luật bổ sung một chương riêng quy định về đối tượng, nguyên tắc, Quỹ Bảo hiểm hưu trí bổ sung và chính sách của Nhà nước, tạo thêm lựa chọn để người lao động có thể hưởng mức lương hưu cao hơn.
09.Bảo đảm quyền tham gia và thụ hưởng BHXH cho lao động Việt Nam ở nước ngoài và lao động nước ngoài tại Việt Nam
Luật BHXH 2024 bổ sung cơ chế theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, cho phép thời gian tham gia BHXH ở Việt Nam và ở nước ngoài được tính để xét điều kiện hưởng chế độ BHXH.
10.Nâng cao hiệu quả đầu tư Quỹ BHXH
Mở rộng danh mục đầu tư
Đầu tư trái phiếu Chính phủ tại thị trường quốc tế và ủy thác đầu tư chuyên nghiệp trong nước, quốc tế.
Quản lý tài chính minh bạch
Bổ sung quy định chặt chẽ về quản lý đầu tư quỹ và minh bạch quy trình thẩm định, phê chuẩn quyết toán chi tổ chức, hoạt động BHXH.
Nâng cao trách nhiệm quản lý
Kiện toàn Hội đồng quản lý BHXH và phân định rõ chức năng quản lý nhà nước về tài chính quỹ BHXH.
11.Quy định “mức tham chiếu” thay cho “mức lương cơ sở”
Việc thay thế “mức lương cơ sở” bằng “mức tham chiếu” là thay đổi kỹ thuật quan trọng nhằm bảo đảm tính độc lập và linh hoạt của chính sách BHXH.
Năm 2014
Sử dụng mức lương cơ sở làm căn cứ tính đóng và hưởng BHXH, khiến chính sách BHXH gắn chặt với chính sách tiền lương khu vực nhà nước.
Năm 2024
Mức tham chiếu dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ BHXH. Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở và được điều chỉnh theo CPI, tăng trưởng kinh tế, ngân sách nhà nước và Quỹ BHXH.
12.Quy định rõ về quản lý thu, đóng BHXH
Luật BHXH 2024 dành riêng một chương về quản lý thu, đóng BHXH nhằm tăng cường tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.
| Trường hợp | Quy định chi tiết | Quyền lợi / chế tài |
|---|---|---|
| Nghỉ ốm đau tháng đầu | Nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng đầu làm việc hoặc tháng đầu trở lại làm việc. | Vẫn phải đóng BHXH của tháng đó để duy trì thời gian đóng liên tục. |
| Thiếu đóng BHXH ≤ 6 tháng | Thiếu tối đa 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp tuất hằng tháng. | Được phép đóng tiếp một lần. |
| Thiếu đóng BHXH > 6 tháng | Chấm dứt BHXH bắt buộc nhưng còn thiếu trên 06 tháng để hưởng lương hưu. | Có quyền tiếp tục đóng BHXH tự nguyện để sớm nhận lương hưu. |
| Trốn đóng BHXH | Cố ý không đóng, đóng thiếu nghiêm trọng quá 60 ngày hoặc kê khai tiền lương thấp hơn thực tế. | Phạt 0,03%/ngày trên số tiền trốn; có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. |
13.Sửa đổi, bổ sung chế độ BHXH phù hợp hơn với thực tiễn, bảo đảm tốt hơn quyền lợi người lao động
Ốm đau & thai sản
- Nghỉ dưới nửa ngày tính là nửa ngày; nghỉ từ nửa ngày đến dưới 1 ngày tính là 1 ngày.
- NLĐ nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc/tháng trở lên được Quỹ BHXH đóng BHYT.
- Bổ sung quyền lợi khi điều trị vô sinh và trường hợp thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên bị sảy, phá, thai chết lưu/chết khi chuyển dạ.
Hưu trí & tuất
- Tuổi hưởng lương hưu và tuổi thân nhân hưởng trợ cấp tuất hằng tháng thống nhất với Bộ luật Lao động 2019.
- Khuyến khích làm việc sau tuổi nghỉ hưu với mức trợ cấp một lần mới.
- Thân nhân được lựa chọn trợ cấp tuất hằng tháng hoặc một lần khi đủ điều kiện.
Tải xuống bản tin đầy đủ
Tải bản PDF đầy đủ của Bản tin Thuế JPA Vietnam – Tháng 06/2026 để lưu trữ, chia sẻ nội bộ hoặc tham khảo khi cần.
Cần tư vấn về lao động, BHXH và tuân thủ tại Việt Nam?
JPA Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp rà soát tuân thủ BHXH, thuế, tiền lương và các nghĩa vụ liên quan đến người lao động trong bối cảnh quy định pháp luật ngày càng thay đổi.
